Prawidłowa praca sprężarki wymaga kontrolowania ciśnienia panującego w zbiorniku i odpowiedniego sterowania pracą silnika. Warto więc w tym miejscu zastanowić się, czym są presostaty i jak wpływają na pracę sprężarki. Są to elementy automatyki ciśnieniowej, reagujące na osiągnięcie określonych wartości ciśnienia. Dzięki nim kompresor może wyłączyć się po napełnieniu zbiornika, a następnie ponownie uruchomić, gdy ciśnienie spadnie. Presostat ogranicza więc konieczność ręcznego sterowania urządzeniem i pomaga utrzymać jego prawidłowy cykl pracy.
Presostat do kompresora – za co odpowiada podczas pracy sprężarki?
Presostat do kompresora jest przełącznikiem ciśnieniowym sterującym pracą urządzenia na podstawie ciśnienia w instalacji lub zbiorniku. W typowym układzie odpowiada przede wszystkim za włączanie i wyłączanie silnika sprężarki przy ustalonych progach.
Gdy zbiornik zostanie napełniony do określonego poziomu, presostat przerywa pracę kompresora. Podczas korzystania ze sprężonego powietrza ciśnienie stopniowo maleje. Po osiągnięciu dolnego progu urządzenie ponownie uruchamia sprężarkę. Pozwala to utrzymywać ciśnienie w ustalonym zakresie bez ciągłej pracy silnika.
Jak działa presostat przy minimalnym i maksymalnym ciśnieniu?
Aby zrozumieć, jak działa presostat, warto rozróżnić dwa parametry: ciśnienie załączenia oraz ciśnienie wyłączenia. Pierwsze określa wartość, przy jakiej sprężarka zaczyna ponownie pracować. Drugie wskazuje poziom powodujący jej zatrzymanie.
Przykładowo układ może uruchamiać kompresor po spadku ciśnienia do 6 bar i wyłączać go po osiągnięciu 8 bar. Różnica pomiędzy tymi wartościami nazywana jest histerezą lub różnicą ciśnień. Konkretne zakresy zawsze zależą od konstrukcji sprężarki i parametrów określonych przez producenta.
Regulacja ciśnienia w sprężarce – dlaczego ustawień nie należy dobierać przypadkowo?
Regulacja ciśnienia w sprężarce za pomocą presostatu pozwala dostosować progi załączania i wyłączania, jeśli dany model umożliwia taką zmianę. Nie oznacza to jednak, że dopuszczalne jest ustawienie dowolnej wartości.
Ciśnienie wyłączenia nie powinno przekraczać maksymalnego ciśnienia roboczego przewidzianego dla sprężarki i zbiornika. Zbyt wysokie ustawienia mogą prowadzić do przeciążenia podzespołów, zwiększonego zużycia energii oraz szybszego zużywania elementów urządzenia.
Ustawienie presostatu w kompresorze – jakie parametry trzeba sprawdzić?
Prawidłowe ustawienie presostatu w kompresorze powinno uwzględniać dokumentację konkretnego urządzenia. Przed zmianą nastaw należy sprawdzić przede wszystkim:
- maksymalne dopuszczalne ciśnienie zbiornika,
- zalecane ciśnienie załączania sprężarki,
- zalecane ciśnienie wyłączania,
- zakres regulacji danego presostatu,
- wymaganą różnicę między ciśnieniem załączenia i wyłączenia.
Nieprawidłowa regulacja może powodować między innymi zbyt częste uruchamianie silnika lub pracę sprężarki do nadmiernie wysokiego ciśnienia.
Czujnik ciśnienia kompresora a presostat – czy to ten sam element?
Presostat reaguje na ustalone wartości ciśnienia i bezpośrednio przełącza styki sterujące. Elektroniczny czujnik lub przetwornik ciśnienia służy natomiast do pomiaru wartości i przekazywania sygnału do sterownika.
W nowocześniejszych układach sprężarkowych funkcje pomiaru oraz sterowania mogą więc być rozdzielone pomiędzy kilka elementów.
Zastosowanie presostatu w automatycznym sterowaniu kompresorem
Podstawowe zastosowanie presostatu obejmuje kontrolę cyklu napełniania zbiornika. Element ten spotyka się w niewielkich kompresorach warsztatowych, urządzeniach tłokowych oraz bardziej rozbudowanych instalacjach sprężonego powietrza.
Automatyczne sterowanie ogranicza niepotrzebną pracę sprężarki po osiągnięciu wymaganego ciśnienia. Ma to znaczenie dla zużycia energii, temperatury pracy podzespołów oraz trwałości silnika i zespołu sprężającego.
Awaria presostatu – jakie objawy mogą wskazywać na usterkę?
Awaria presostatu może zakłócić cały cykl pracy urządzenia. Do sygnałów wymagających diagnostyki należą m.in. brak uruchomienia sprężarki mimo niskiego ciśnienia, praca bez wyłączenia po osiągnięciu właściwego poziomu, nieregularne załączanie lub częste przełączanie silnika.
Takie objawy nie zawsze oznaczają uszkodzenie samego presostatu. Przyczyną może być również nieszczelność instalacji, problem z instalacją elektryczną, zaworem zwrotnym lub innym elementem układu sterowania.
Presostat a bezpieczeństwo kompresora – jakie pełni funkcje?
Presostat jest istotnym elementem układu sterowania, ale nie należy traktować go jako jedynego zabezpieczenia przed nadmiernym wzrostem ciśnienia.
W sprężarkach stosuje się także zawór bezpieczeństwa, którego zadaniem jest odprowadzenie sprężonego powietrza w sytuacji, gdy ciśnienie przekroczy dopuszczalną wartość. Oba elementy pełnią odmienne funkcje i powinny pozostawać sprawne.
Czym są presostaty i jak wpływają na pracę sprężarki? Najważniejsze funkcje
Presostat uruchamia sprężarkę przy dolnym progu ciśnienia i zatrzymuje ją przy górnym. Prawidłowo dobrany oraz ustawiony pozwala utrzymać wymagany zakres ciśnienia, ogranicza zbędną pracę silnika i współpracuje z pozostałymi elementami zabezpieczającymi instalację.
FAQ – najczęstsze pytania o presostaty w kompresorach
Czy każdy presostat pasuje do każdego kompresora?
Nie, presostat musi być dopasowany m.in. pod względem zakresu ciśnienia, parametrów elektrycznych, rodzaju przyłącza oraz sposobu sterowania. Przy doborze należy kierować się wymaganiami producenta sprężarki.
Czy można samodzielnie zmienić ciśnienie na presostacie?
W części modeli jest to możliwe, jednak regulację należy wykonywać zgodnie z instrukcją urządzenia. Nie wolno przekraczać maksymalnego ciśnienia roboczego sprężarki ani zbiornika.
Dlaczego kompresor często się włącza i wyłącza?
Przyczyną może być nieprawidłowa nastawa presostatu, niewłaściwa różnica między progami załączenia i wyłączenia, nieszczelność instalacji lub problem z innymi podzespołami. Częste cykle wymagają ustalenia rzeczywistego źródła problemu.
Czy uszkodzony presostat może powodować ciągłą pracę sprężarki?
Tak, usterka presostatu może sprawić, że urządzenie nie wyłączy się przy oczekiwanym ciśnieniu. Podobny objaw może jednak wynikać z innych awarii, dlatego konieczna jest diagnostyka całego układu.
